دهک به خێر هاتی قهدهمت پیرۆز
جێژنی کۆنی کورد، جێژنهکهی نهورۆز
نهورۆزه، نهورۆز ژیانهوهیه، ههر وابووه و ههر وا دهبێ، مێژوو دهچهرخێ، دووپات دهبێتهوه، بهفر دهتوێتهوه، خونچه دهپشکوێ، هاتنی گهرمای بهتین،سههۆڵبهندانی ناهومێدی دهتوێنێتهوه.له زستانێکی تووشهوه،بهرهو پیری بههارێکی رازاوه و شنهی بای بههاری و تارای گوڵهکانی مانگی گوڵان،له تهم و مژی لوتکه داپۆشیوهوه،له خهوی زستانهوه بۆ جووڵهوخوێندن له سهر چڵ و پۆپهی گوڵهگهشهکانی بههار، ههنگاو
درێژهی وتار...
ئهگهر قسه لهسهر دهرکهوتنی کوردبێت له بهرلین ئهوه دهگهڕێتهوه بۆ سهدهی ههژده به تهواوی له 1835 کاتێک هێزهکانی پرۆیسهکان و ڕووسهکان له مانۆڕێکی سهربازیدا به ئامادهبوونی شا فریدریش ڤیلهێلمی سێههم و تسار نیکۆلاوسی یهکهم، که کوردێکی یهزیدی له سوپای ڕووسی به سوارچاکی خۆی سهرنجی خهڵکی و ڕۆژنامهنووسانی ئهو سهردهمه ڕادهکێشێت، ههرئهمهش دهبێته هۆی بانگهێشتکردنی بۆ بهرلین.
لهلاپهڕه ٣٩ی ژماره 5ی مایسی ٢٠٠٥ی گۆڤاری (ئهسمهر)ی توركیدا، دهقی نامهیهكی مستهفا كهمال ئهتاتورك بۆ شێخ مهحمود بڵاوكراوهتهوهو "چاودێر" بۆ یهكهمجار دهقه وهرگێڕدراوهكهی بۆ زمانی كوردی بڵاودهكاتهوه..
ههڵهبجه سهدان بهڵكو ههزاران چیرۆكی جهرگبڕ و دڵتاسێنی تێدایه، بهجۆرێك دهشێ مهرگی ههر شههیدێك، چیرۆكێك تهنانهت فلیمێكی سینهمایی لێ دروست بكرێت، ئهمهی خوارهوه یهكێكه لهو چیرۆكه دڵتهزێن و حهسرهتبارانه.
بهپێی سهرچاوه مێژوویی و پاشماوه دێرینهکان بۆمان دهرکهوت که کورد له نهژادی یاری یهو له ڕهگهزی (هیندو ئهوروپی)یه.له سهردهمێکی نهزانراوا یانی چهند ههزار ساڵێك پێش زاین بهرهو کوردستانی ئێستا کۆچیان کردوه که ئهکهوێته خواروی ئهرمهنستانهوه و به کوردستان ناو دهبرێت. هۆزهکانی کورد له ڕۆژههڵاتهوه به درێژایی ڕوباری دیجله له ڕیزه چیاکانی زاگرۆس تا کهنداوی عهرهب و کهناری دهریای عومان ڕۆیشتون له ڕۆژئاواوه به درێژای ڕوباری فورات و کۆمهڵه شاخی –تۆرسب- تا سوریاو شامات و کهناری دهریای سپی بڵاو بونهتهوه
شارستانییهتی ههر نهتهوهیهک بریتیه له کۆمهڵێک دهستکهوتی ماددیو مهعنهوی که بههرهی خهباتوو تێکۆشانی فیکری و زانستیی تاکو کۆمهڵی ئهم کۆمهڵگهیهن. له ژییانو مێژووی نهتهوهکاندا ههورازو نشێوی زۆر هاتوونه ڕێگهو بهرزیو نزمی زۆر له مێژووی نهتهوهکاندا دهبیندرێت. ههندێک لهم نهتهوانه بهپێی ههلو مهرجێک که بۆیان ڕهخساوهو به پێی جوگرافیاو ههڵکهوتهی دهوروبهریان ههلی باشتریان بۆ ڕهخساونو خۆشیان ههلهکانیان قۆزتونهتههو هێندێ جارێش دوشمنهکانیان بچووکتر بوونهو تووانیویانه دهستکهوتی باشتر بهدهست بێنن.
پێشهكی
جاران كاولۆكان شاری رواندز بووه و ڕواندزی ئێستا هاوینه ههوار بووه خاوهنی مێژوێكی تایبهت و كۆنه
ریَكخراوى نهتهوهیهكگرتووهكان وهك ریَكخراویَكى نیَودهوڵهتى ئهركى سهرهكى پاراستنى ئاشتى و ئاسایشى نیَودهوڵهتى و چارهسهركردنى كیَشه نیَودهوڵهتیهكان. لهو سۆنگهیهوه ئهو ریَكخراوه بایهخیَكى زۆرى بهكیَشهكانى عیراق داوهو ئهنجومهتى ئاسایشى نیَودهوڵهتى چهندین برِیارى لهو بارهیهوه دهركردووه. 
يهكهم : بووني ژمارهيهك لهو گوندانهي كهبه زاري ههورامي (گۆراني)گفتوگۆ ئهكهن ، بهلاَم دهيهها كيلۆمهتر له خودي ههرێمي ههورامانهوه دوورن ، وهكو ههردوو دێي(تاي) و (دۆلاَب) له (40-50 ) كيلۆمهتري باكووري خۆرههلاَتي شارۆچكهي كامياران له ئوستاني كوردستان (سنه) و دێي (كهندۆڵه) له نێوان (بێستون) و (سهنقور)دا له نزيكهي (70 ) كيلۆمهتري باكووري خۆرههلاَتي كرماشان و (40 ) كيلۆمهتري خۆرههلاَتي رِوانسهردا ، و زۆريش لهوه ئهچێت كه دێي (تهكيهي) ناوچهي قهرهداخيش
وتار