ئه‌مڕۆ ڕۆژی: هه‌ینی‌ 21- 11- 2008 زاینی, كاتژمێر: 3:38:16
ماڵپه‌ڕی خــــــــه‌رمانان

نووسه‌ران خۆیان له‌ناوه‌رۆكی بابه‌ته‌كه‌یان به‌رپرسیارن....لێره‌دا بابه‌تی هه‌مه‌جۆر بخوێنه‌وه‌...بۆ بابه‌ت ناردن و په‌یوه‌ندی گرتن به‌م ئیمه‌یله‌ په‌یوه‌ندیمان پێوه‌ بكه‌ن...arbaba82@gmail.com
Kharmanan - Kharmanan.com

كورته‌یه‌ك له‌ مێژووی رواندز
ڕه‌واندز ت ك
جاران كاولۆكان شاری رواندز بووه و ڕواندزی ئێستا هاوینه‌ هه‌وار بووه‌ خاوه‌نی مێژوێكی تایبه‌ت و كۆنه
‌ پر له‌سه‌روه‌ری و قوربانیه‌. كوردتسان هه‌تا سه‌ده‌ی ده‌یه‌میش به‌ ( ووڵاتی خه‌ڵدیا ) به‌ ناوبانگ بووه‌ ،
كه‌ په‌یوه‌سته‌ به‌ ناوی ( خه‌ڵدی ) و په‌رستگاكه‌ی له‌ رواندز بووه‌ كه‌واته‌ ئه‌م شاره‌ مێژووێكی زۆر كۆنی
درێژه‌ی وتار...

دیمستۆر و باكورى عیراق!
خه‌لیل عه‌بدوڵڵا
ریَكخراوى نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان وه‌ك ریَكخراویَكى نیَوده‌وڵه‌تى ئه‌ركى سه‌ره‌كى پاراستنى ئاشتى و ئاسایشى نیَوده‌وڵه‌تى و چاره‌سه‌ركردنى كیَشه‌ نیَوده‌وڵه‌تیه‌كان. له‌و سۆنگه‌یه‌وه‌ ئه‌و ریَكخراوه‌ بایه‌خیَكى زۆرى به‌كیَشه‌كانى عیراق داوه‌و ئه‌نجومه‌تى ئاسایشى نیَوده‌وڵه‌تى چه‌ندین برِیارى له‌و باره‌یه‌وه‌ ده‌ركردووه‌.
درێژه‌ی وتار...

سيستمی ئابووری، سياسی و كۆمه‌لاَيه‌تيی هه‌ورامان له‌م چوار سه‌ده‌ی دوايدا -به‌شی سێهه‌م
م.فيرۆز حه‌سه‌ن
يه‌كه‌م : بووني ژماره‌يه‌ك له‌و گوندانه‌ي كه‌به‌ زاري هه‌ورامي (گۆراني)گفتوگۆ ئه‌كه‌ن ، به‌لاَم ده‌يه‌ها كيلۆمه‌تر له‌ خودي هه‌رێمي هه‌ورامانه‌وه‌ دوورن ، وه‌كو هه‌ردوو دێي(تاي) و (دۆلاَب) له‌ (40-50 ) كيلۆمه‌تري باكووري خۆرهه‌لاَتي شارۆچكه‌ي كامياران له‌ ئوستاني كوردستان (سنه‌) و دێي (كه‌ندۆڵه‌) له‌ نێوان (بێستون) و (سه‌نقور)دا له‌ نزيكه‌ي (70 ) كيلۆمه‌تري باكووري خۆرهه‌لاَتي كرماشان و (40 ) كيلۆمه‌تري خۆرهه‌لاَتي رِوانسه‌ردا ، و زۆريش له‌وه‌ ئه‌چێت كه‌ دێي (ته‌كيه‌ي) ناوچه‌ي قه‌ره‌داخيش درێژه‌ی وتار...

سيستمی ئابووری، سياسی و كۆمه‌لاَيه‌تيی هه‌ورامان له‌م چوار سه‌ده‌ی دوايدا -به‌شی دووه‌م
م.فيرۆز حه‌سه‌ن
بۆ چاره‌سه‌ر كردنيشي قادر به‌گ هه‌ڵساوه‌ به‌كوشتني سه‌ركاري شێخ ، به‌لاَم به‌گشتي وه‌ك باسكرا بووني چه‌ند ئه‌ڵقه‌يه‌كي لاواز له‌سيستمي ده‌ره‌به‌گيي هه‌وراماندا يارمه‌تيي ئه‌وه‌ي داوه‌ كه‌ رِابه‌راني ته‌ريقه‌ي نه‌قشبه‌ندي به‌ئاساني بتوانن جێگه‌ي خۆيان له‌و سيستمه‌دا بكه‌نه‌وه‌ و ناوچه‌كه‌ش بكه‌ن به‌مه‌ڵبه‌ندي بلاَوكردنه‌وه‌ي ته‌ريقه‌كه‌ ، نه‌ك ته‌نها له‌ به‌شه‌كاني كوردستاني گه‌وره‌دا ، به‌ڵكو تا هيندستان و ئه‌فگانستان و هه‌ندێك ناوچه‌ي خوراسان له‌ خۆرهه‌لاَته‌وه‌ ، تا شام و توركياش له‌ خۆرئاواوه‌ …
درێژه‌ی وتار...

سيستمی ئابووری، سياسی و كۆمه‌لاَيه‌تيی هه‌ورامان له‌م چوار سه‌ده‌ی دوايدا- به‌شی یه‌كه‌م
م.فيرۆز حه‌سه‌ن
زۆر له‌ مێژه‌ بيرياران و مێژوو نووسان و شاره‌زاياني زانسته‌ جۆراو جۆره‌كاني شارستانييه‌ته‌ جياوازه‌كاني جيهان هه‌ستيان به‌ كاريگه‌ريي بارو دۆخي جوگرافياي سروشتي هه‌ر هه‌رێمێكي جوگرافي كردووه‌ له‌ سه‌ر چالاكييه‌كاني مرۆڤ و هه‌ڵسوكه‌وتي له‌ ژينگه‌دا Environment چۆنيه‌تي دروستكردني شارستانييه‌ته‌ جۆرا و جۆره‌كانيان گێرِاوه‌ته‌وه‌ بۆ جياوازي بار و دۆخي سروشتي هه‌ر ژينگه‌يه‌ك له‌ ژينگه‌يه‌كي تر ، به‌ تايبه‌تي بۆ فاكته‌ري ئاو و هه‌وا و رِواڵه‌ته‌ سروشتييه‌كاني رِوويي زه‌ويي هه‌ر هه‌رێمێك, فه‌يله‌سووفه‌ كلاسيكييه‌كاني يۆنان ، به‌ تايبه‌تي ( ئيفلاتوون – Plato ) و (ئه‌رستۆ – Aristotlte) له‌ زۆر رِوانگه‌وه‌ تيشكيان خستۆته‌ سه‌ر ئه‌و كاريگه‌رييه‌ ، له‌وانه‌ش زياتر ( سترابو- Strabo) جوگرافيناسي يۆناني ، چوار سه‌ده‌يه‌ك دواي ئه‌وان ، واته‌ له‌ كۆتاي سه‌ده‌ي يه‌كه‌مي پێش عيسا و سه‌ره‌تاي سه‌ده‌ي يه‌كه‌مي عيسايي به‌ شێوه‌يه‌كي رِوونتر كاريگه‌ريي جوگرافيا له‌سه‌ر مێژوو باسده‌كات ، له‌ سه‌ده‌ي چواره‌مي كۆچي و ده‌يه‌مي عيساييدا كۆمه‌ڵه‌ي )أخوان السفا ْ و خيلان الوفا( كه‌ زياتر هه‌ر به‌ (( أخوان السفا)) ناسراون ، له‌ په‌يامێك له‌ (52) په‌يامه‌كه‌ي خۆياندا ، زۆر لايه‌ني وردو زانستييانه‌ي ئه‌و درێژه‌ی وتار...

كورد، ئه‌و نه‌ته‌وه‌ى كه‌ پێچه‌وانه‌ى زۆربه‌ى نه‌ته‌كانى ناوچه‌كه‌ يه‌كه‌مين رِۆژنامه‌ى به‌ زمانى خۆى ده‌ركردو سه‌رنوسه‌ره‌كه‌شى كوردبوو
ن/ گه‌رميانى حه‌مه‌ى پوور
ئه‌گه‌ر چى ئێمه‌ وه‌كو نه‌ته‌وه‌ى كورد له‌رِووى هه‌بوونى نووسين و به‌رهه‌مه‌ ئه‌ده‌بيه‌كانه‌وه‌ مێژوويه‌كى دوورمان نييه‌، به‌هه‌مان شێوه‌ رِۆژنامه‌گه‌رى كورديش مێژوويه‌كى كۆنى نييه‌و به‌ به‌راورد له‌گه‌ڵ رِۆژنامه‌گه‌رى جيهان و ناوچه‌كه‌دا سه‌دان ساڵ دواكه‌وتووه‌،و دواتر توانيويه‌تى رِۆژنامه‌يه‌ك ده‌ربكات، يه‌كه‌م رِۆژنامه‌ له‌ جيهاندا كه‌ له‌ 10/1/1653 له‌ رِۆما ده‌رچوو (245) ساڵ پێش يه‌كه‌مين رِۆژنامه‌ى كوردى كه‌ رِۆژنامه‌ى كوردستانه‌ له‌ 22/نيسانى/ 1898له‌ ولاَتى مسرى عه‌ره‌بى ده‌رچووه‌،هه‌رچه‌نده‌ رِايه‌كى تر له‌ مه‌رِ يه‌كه‌م رِۆژنامه‌ له‌ جيهاندا هه‌يه‌و ده‌ڵێت يه‌كه‌م رِۆژنامه‌ له‌ سه‌ده‌ى حه‌ڤده‌ له‌ چين ده‌رچووه‌، درێژه‌ی وتار...

ئاینی زه‌رده‌شتی
خه‌رمانان
ده‌رباره‌ی" زه‌رده‌شت ودینی زه‌رده‌شتی " جیاوازی زۆر له‌سه‌رچاوه‌ مێژووییه‌کاندا هه‌ن و تائێستا به‌ته‌واوی ئاشکرا نییه‌ (زه‌رده‌شت ) که‌ی هاتۆته‌ دنیاوه‌ ؟ له‌چ سه‌رده‌دمێک ژیاوه‌ ؟خه‌ڵکی کوێ بووه‌ ؟ به‌چ زمانێک دواوه‌ ؟ ... هتد


, هه‌ر بۆ نموونه‌ له‌خواره‌وه‌ ده‌مه‌ته‌قێيه‌كي ژماره‌يه‌ك له‌و سه‌رچاوانه‌ ده‌خه‌ينه‌رِوو: درێژه‌ی وتار...

مێژووی بۆکان
ئه‌نوه‌ر سوڵتانی به‌هاری
ناوی شاری بۆكانیش وه‌ك مێژوی شاره‌كه‌،تائیستا نه‌كه‌وتۆته به‌ر تۆێژینه‌وه‌ی ڕاسته‌قینه‌. ئه‌وشتانه‌ش والێره‌وله‌وێ له‌مه‌ڕ باسه‌كه‌ نووسراون له‌دۆخی بیروبۆچوونی خه‌ڵكی ئاسایی نه‌ چوونه‌ته‌ده‌رێ و هیچ ڕووناكییه‌كیان نه‌خستۆته‌ سه‌ر مێژووی پڕ ته‌م و مژی ئه‌م شاره‌.

خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌ لایان وایه‌ كه‌ ناوی بۆكان له‌بنه‌ڕه‌تدا بووكان بوه‌ و ئه‌مه‌ش به‌هۆی نه‌ریتێكه‌وه‌، كه‌ گوایه‌ له‌ ڕابردووی كۆندا، كاتێ بووك هاتوه‌، پێش چۆنه‌ماڵی زاوا، بردوویانه‌ته‌ سه‌ر حه‌وزه‌گه‌وره‌ی ناوه‌راستی شار و ئه‌مجا له‌ویۆه‌ به‌روماڵی زاوا بوونه‌ته‌وه‌! درێژه‌ی وتار...

سه‌رۆكایه‌تی مه‌نگوڕان.
سیاسه‌تی روووسییه‌ له‌ ئازه‌ربایجانی ئێران به‌ گشتی واداندراوه‌ که‌ به‌ گشتی کۆنسووله‌ خۆجێیه‌کانی کارتێکه‌رییان له‌ سه‌ر بووبێ، که‌ زۆر جار ته‌واو به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌و ڕێنوێنیانه‌ ده‌جووڵانه‌وه‌ که‌ له‌ لایه‌ن وه‌زیری ڕووسییه‌ له‌ تاران و وه‌زاره‌تی کار‌وباری ده‌ره‌وه‌ له‌ سه‌نت پێترزبورگه‌وه‌ به‌ ده‌ستیان ده‌گه‌یشت. بۆ وێنه‌، گومانێکی که‌م له‌وه‌دا هه‌یه‌ که‌ بیروڕا و کرده‌وه‌ تیژپه‌ڕه‌ ئیمپریالیستییه‌کانی کۆنسوولی گشتی له‌ ته‌ورێز میلر و جێنشینه‌که‌ی. درێژه‌ی وتار...

مێژووی ڕاپه‌ڕینی کورده‌کانی باکور، (تورکیا)‌
خالید عه‌لی فه‌ره‌ج
ئه‌گه‌ر بێت و ئه‌ماشاى مێژوو بکه‌ین، به‌تایبه‌تى مێژووى سه‌رده‌مى ده‌وڵه‌تى سه‌لجوقى و پاشان سه‌رده‌مى عوسمانیه‌کان له‌ناوچه‌کانى سوریاو ئێران و عێراق، یان مێژووى هه‌ردوو ده‌وڵه‌تى مه‌روانى و ئه‌یوبى و هۆزه‌کانى ئارتۆق ئۆغوللار و قه‌ره‌قۆیونلارو ئاق قۆیۆنلولار، ده‌بینین چینه‌ سه‌رده‌سته‌کانى کورد و تورك له‌سه‌ر بنه‌ماى پێکهاتن و ته‌بایى به‌ڕێوه‌ ده‌چوون نه‌ك ململانێ و شه‌ڕ، تێکه‌ڵى گه‌لان سه‌رى هه‌ڵدا کوردى تورکیا و تورکى کوردستان هاته‌گۆڕێ.
درێژه‌ی وتار...



هه‌ڵدانه‌وه‌ی په‌ڕه‌كان:

1 2


Kharmanan - Kharmanan.com
بڵاوكراوه‌كان
خه‌رمانان: ٢٠٠٨/٢٠٠٩ ::: Copyright  Kharmanan